16. Yüzyılda İspanya’daki Engizisyon işkencesinden kaçıp İzmir’e gelen Yahudilerin büyük çoğunluğu Mezarlıkbaşı’ndaki Kortijo (Yavuthaneler) denilen ve içinde toplu yaşanan aile evlerine yerleştiler. Halk dilinde Yahudihane de denen bu yerler kocaman, çok odalı, döküntü binalardı. Yahudi aileler yüzyıllar boyunca içlerinde yaşadı. Sonra hepsi İsrail’e göçtü. Onların boşalttıkları bu evlere Türkiye’nin farklı bölgelerinden, hatta yurt dışından İzmir’e göç eden aileler sığındı.
Mezarlıkbaşı, yoksul bir semtti. Faytonlar, Amerikan arabaları, Çingeneler, Kürtler, Kosovalılar, esrarkeşler, ayyaşlar, hırsızlar.Yani çok eski, yüzyıllar öncesinin Yahudi mahallesi…
KNK dergisinden faydalandım. Aile evleri ile ilgili, iki kitap öneririm, Rızabey aileevi Tarık Dursun K. ve Mezarlıkbaşı Soğuk Sokak Alaettin Coşkun… (Baştaki resimde Mezarlıkbaşı gençleri İnciraltı plajında)
